Başkan Erkan Özkan'dan Sabit Fiyat Eleştirilerine Yanıt: "Taksi Esnafını Suçlamak Haksızlık"
İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Erkan Özkan, kruvaziyer gemileriyle İzmir'e gelen turistlere yönelik taksi hizmetlerinde uygulanan sabit fiyatlara ilişkin eleştirilere yanıt verdi.
Dünyanın önemli turizm merkezlerinde ve Yunan adalarında benzer uygulamaların yıllardır bulunduğuna dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, İzmir’de taksi tarifesinin açık ve şeffaf olduğunu belirterek, “Amaç turistten daha fazla ücret almak değil; turistimizin daha araca binmeden ne ödeyeceğini bilmesini sağlamaktır. Üstelik Efes-Selçuk ve şehir turlarında kilometre, trafik ve uzun bekleme süreleri normal taksimetre tarifesine göre hesaba katıldığında turistimizin ödeyeceği bedel daha yüksek dahi çıkabilir. Esnafımızın saatlerce beklediği, park sorunu yaşadığı ve bu süre içerisinde başka iş alamadığı gerçeğini görmeden taksi esnafını suçlamak haksızlıktır” dedi.
Kruvaziyer turizminin hareketlenmesiyle birlikte İzmir Limanı’ndan kentin tarihi ve turistik noktalarına gerçekleştirilen taksi taşımacılığında uygulanan sabit fiyatlar yeniden tartışma konusu oldu.
Kemeraltı esnafından gelen eleştirilere yanıt veren İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Erkan Özkan, konunun yalnızca açıklanan rakamlar üzerinden değerlendirilmesinin eksik ve haksız bir sonuca yol açacağını söyledi.
Başkan Erkan Özkan, turistlere verilen taksi hizmetinin sadece bir noktadan diğerine gidilen kilometreden ibaret olmadığını; özellikle Efes-Selçuk ve şehir turlarında uzun bekleme süreleri, trafik, park problemi ve taksinin saatler boyunca başka bir iş yapamamasının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
“İZMİR’İN TAKSİ TARİFESİ BELLİ, AÇIK VE ŞEFFAFTIR”
İzmir’de taksi ücretlerinin taksiciler tarafından keyfî şekilde belirlenmediğinin altını çizen Başkan Erkan Özkan, yürürlükteki taksimetre tarifesinin herkes tarafından bilinebilir ve açık olduğunu ifade etti:
“Öncelikle kamuoyunda yanlış bir algı oluşturulmaması gerekiyor. İzmir’de taksi esnafımızın uyguladığı tarife bellidir. Açılış ücretimiz bellidir, kilometre ücretimiz bellidir, taksimetremiz vardır. Bunların hiçbiri gizli değildir. Taksi esnafımızın turistin karşısına geçerek kafasına göre fiyat belirlediği gibi bir yaklaşımı kesinlikle kabul etmiyoruz. Esnafımız belirlenen tarife doğrultusunda hizmet vermektedir. Dolayısıyla tartışmaya başlarken önce bu gerçeği ortaya koymak gerekiyor.”
“SABİT FİYATIN AMACI TURİSTTEN FAZLA PARA ALMAK DEĞİL”
Turistik taşımacılıkta kullanılan sabit fiyat uygulamasının amacının yanlış yorumlandığını belirten Erkan Özkan, sistemin temelinde turistin ödeyeceği bedeli önceden bilmesinin bulunduğunu söyledi.
Başkan Erkan Özkan, “Turistimiz yabancı bir ülkede, bilmediği bir şehirde. Gideceği yere ne kadar ücret ödeyeceğini daha araca binmeden bilmek istiyor. Sabit fiyatın mantığı da budur. Trafik yoğunlaştı, yolculuk uzadı, bekleme oldu diye yolculuğun sonunda karşısına beklemediği bir rakam çıkmıyor. Baştan konuşulan bedeli biliyor. Bunun adı belirsizlik değil, tam tersine şeffaflıktır” dedi.
“BU UYGULAMA SADECE İZMİR’DE YOK”
Belirli turistik güzergâhlarda önceden bilinen veya sabit ücret uygulamalarının dünyanın farklı turizm merkezlerinde bulunduğuna dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, New York ve Paris gibi büyük kentlerin yanı sıra Türkiye’ye komşu Yunanistan’ın turistik bölgelerindeki uygulamaların da incelenmesi gerektiğini söyledi.
“Dünyanın en önemli turizm merkezlerine baktığımızda belirli güzergâhlarda sabit veya önceden belirlenmiş taksi ücretlerini görüyoruz. New York’ta bunun örneği var, Paris’te var. Çok uzağa gitmeye de gerek yok; yanı başımızdaki Yunanistan’a, turistik adalara bakabiliriz. Turistin ödeyeceği bedeli önceden bilmesi dünyanın başka bir turizm merkezinde güven sağlayan bir uygulama olarak görülüyorsa, İzmir’de aynı anlayışın doğrudan ‘turistten fazla para alınıyor’ şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir.”
“YUNAN ADALARINDA BEKLEMENİN BİLE BİR KARŞILIĞI VAR”
Yunan adalarındaki uygulamalara özellikle dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, bazı turistik destinasyonlarda güzergâh ücretlerinin yanında beklemenin de ayrıca ekonomik karşılığının bulunduğunu belirtti.
Başkan Erkan Özkan, “Turistik bölgelerde taksilerin belirli noktalara ne kadar ücretle gideceğine ilişkin listeleri görebiliyorsunuz. Bazı uygulamalarda bekleme süresinin dahi ayrıca karşılığı bulunuyor. Çünkü bir ticari taksi beklediği süre içerisinde başka bir yolcu taşıyamıyor. O aracın zamanı aynı zamanda çalışma süresidir. Biz tartışmayı yaparken bunun da görülmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
“EFES TURUNU SADECE KİLOMETRE ÜZERİNDEN DEĞERLENDİREMEZSİNİZ”
Başkan Erkan Özkan, tartışmada gözden kaçırılan en önemli konulardan birinin Efes ve Selçuk turları olduğunu belirtti.
Kruvaziyer gemisinden inen bir turistin İzmir Limanı’ndan taksiye binerek Efes’e gitmesinin sıradan bir şehir içi yolculuk gibi değerlendirilemeyeceğini söyleyen Erkan Özkan, şöyle konuştu:
“Esnafımız turistimizi İzmir Limanı’ndan alıyor, Selçuk’a, Efes’e götürüyor. Turistimiz Efes Antik Kenti’ni geziyor. Bu gezi on dakika, yirmi dakika sürmüyor. İki saat, üç saat, zaman zaman daha uzun sürebiliyor. Esnafımız müşterisini orada bırakıp İzmir’e geri dönemez. Beklemek zorunda. Turistimiz gezisini tamamladığında yeniden aracına binecek. Belki başka bir turistik noktaya gitmek isteyecek. Esnafımız oraya götürecek ve gerektiğinde yeniden bekleyecek. Ardından İzmir’e dönüş yapacak. Böyle bir hizmeti sadece ‘Kaç kilometre gidildi?’ diye değerlendirirsek esnafımızın harcadığı zamanı ve verdiği hizmetin önemli bir bölümünü yok saymış oluruz.”
“SAATLERCE BEKLEYEN TAKSİ BAŞKA İŞ YAPAMIYOR”
Taksi esnafı açısından bekleme süresinin doğrudan bir çalışma kaybı olduğunun altını çizen Başkan Erkan Özkan, özellikle Efes turlarında bunun saatlerle ifade edildiğini söyledi.
“Bir ticari taksi için zaman aynı zamanda kazançtır” diyen Erkan Özkan, şunları söyledi:
“Esnafımız müşterisini Efes’e götürdüğünde saatlerce bekliyor. O süre içerisinde başka bir müşteriye hizmet veremiyor, İzmir’de çalışamıyor. Taksi ticari olarak müşterisine tahsis edilmiş durumda. Buna rağmen esnafımız kaybettiği bütün çalışma süresini müşterisinin önüne ayrı bir maliyet olarak koymuyor. Sabit fiyatın içerisinde bu beklemeler de olabiliyor.
Dolayısıyla yalnızca toplam rakama bakarak ‘Taksici fazla ücret alıyor’ demek, hizmetin yarısını görüp diğer yarısını görmemektir.”
“EN ÖNEMLİ SORUNLARIMIZDAN BİRİ PARK VE BEKLEME ALANI”
Turistik taşımacılık yapan taksi esnafının en önemli sorunlarından birinin park ve bekleme alanı yetersizliği olduğunu vurgulayan Başkan Erkan Özkan, bu sorunun hem Efes-Selçuk hattında hem de İzmir içerisindeki şehir turlarında yaşandığını söyledi.
“Esnafımız turistimizi Efes’e götürüyor, bu defa nerede bekleyeceğini düşünüyor. Yoğun dönemlerde park yeri bulmak ciddi bir problem haline geliyor. Müşterisini bırakıp uzaklaşamaz; çünkü turist gezisini tamamladığında aracını orada görmek istiyor.
Aynı sorunu İzmir şehir turlarında da yaşıyoruz. Turistimiz Kemeraltı’nı gezecek, Tarihi Asansör’e gidecek, başka bir turistik noktayı ziyaret edecek. Taksi esnafımız müşterisini indiriyor ama nerede bekleyecek? İzmir'in merkezindeki trafik ve park sorunu hepimizin malumu. Esnafımız hem müşterisini bekliyor hem park sorunu yaşıyor hem de o süre içerisinde başka bir iş alamıyor. Bunların hepsi verilen hizmetin bir parçasıdır.”
“NORMAL TAKSİMETRE TARİFESİYLE TURİST DAHA FAZLA ÜCRET ÖDEYEBİLİR”
Sabit fiyat tartışmasının en önemli noktalarından birinin de normal taksimetre tarifesiyle ortaya çıkabilecek bedel olduğunu belirten Başkan Erkan Özkan, konunun gerçek rakamlar üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
“İzmir Limanı’ndan Efes'e yapılan yolculuğu ele alalım. Gidiş ve dönüş kilometresini, güzergâhı, trafik koşullarını ve saatler sürebilen beklemeyi İzmir’in açık taksi tarifesine göre değerlendirelim. Tur içerisinde başka noktalar varsa onları da hesaba katalım.
Ortaya çıkan bedeli, turistimize yolculuğun başında bildirilen sabit fiyatla karşılaştıralım.
O zaman sabit fiyat uygulamasının gerçekten kimin lehine olduğunu daha net görürüz.
Normal taksimetre tarifesi ve bekleme süreleriyle hesaplama yapıldığında bazı turlarda turistimizin ödeyeceği rakamın sabit fiyatın üzerine çıkması mümkündür. Dolayısıyla sabit fiyatı doğrudan ‘turistten fazla para alma yöntemi’ olarak göstermek gerçeği yansıtmamaktadır. Bizim tarifemiz açık. Hesabımız açık. Rakamlar üzerinden konuşmaya da hazırız.”
“YANLIŞ YAPAN VARSA PLAKASIYLA BİZE BİLDİRİLSİN”
Başkan Erkan Özkan, taksi esnafının hakkını savunmanın yanlış yapan bir kişiyi korumak anlamına gelmediğini de özellikle vurguladı.
Turistten keyfî veya haksız bir ücret talep edildiğine ilişkin somut bir şikâyet bulunması halinde İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası olarak gereğinin yapılacağını belirten Erkan Özkan şöyle konuştu:
“Biz hiçbir zaman yanlış yapanın arkasında durmadık, bundan sonra da durmayız. Bir turistimiz mağdur edilmişse plakasıyla, tarihiyle ve saatiyle odamıza bildirilsin. İnceleriz ve gereken neyse yaparız. Ama ortada somut bir olay, somut bir plaka ve somut bir şikâyet olmadan bütün taksi esnafımızı zan altında bırakmak da doğru değildir. Binlerce taksici esnafımız gece gündüz direksiyon başında ekmeğini kazanıyor. Turistimize hizmet ediyor, İzmir’i temsil ediyor. Yanlış yapan varsa onun karşısında durmak bizim görevimiz olduğu kadar, doğru çalışan esnafımızın hakkını ve itibarını korumak da bizim görevimizdir.”
“GEÇMİŞTE DE BENZER İDDİALARA CEVAP VERDİK”
Kruvaziyer turistlerinden yüksek ücret alındığı yönündeki iddiaların geçmiş yıllarda da gündeme geldiğini hatırlatan Başkan Erkan Özkan, İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası’nın geçmişte de bu konuda kamuoyuna açık şekilde bilgi verdiğini ifade etti.
Erkan Özkan, “Daha önce de İzmir Limanı ile Kemeraltı arasındaki yolculuklar üzerinden yüksek ücret iddiaları gündeme getirildi. O gün de söyledik, bugün de söylüyoruz: Bir yanlış varsa somut olarak ortaya konulsun, gereğini yapalım. Ama olmayan bir şeyi varmış gibi göstererek bütün taksi esnafımızı hedef haline getirmeyelim” dedi.
“KEMERALTI ESNAFI DA TAKSİCİ ESNAFI DA AYNI ŞEHRİN ESNAFI”
Tartışmanın Kemeraltı esnafı ile taksi esnafını karşı karşıya getirecek bir noktaya taşınmasını doğru bulmadığını belirten Başkan Erkan Özkan, iki kesimin aslında birbirini tamamladığını söyledi.
“Turistimizi Kemeraltı’na taksi esnafımız götürüyor. Turistimiz orada alışveriş yapıyor, yemeğini yiyor, kafede oturuyor, hediyelik eşya alıyor. Kemeraltı esnafımız kazanıyor. Bundan en az onlar kadar biz de memnun oluyoruz. Çünkü Kemeraltı esnafımız da bizim esnafımız, taksicimiz de bizim esnafımız. Kemeraltı kazanırsa İzmir kazanır. Taksi esnafımız kazanırsa İzmir kazanır. Kruvaziyer turizmi büyürse otelcimizden lokantacımıza, çarşı esnafımızdan taksicimize kadar bütün İzmir kazanır. Bu nedenle birbirimizi suçlamak yerine turistin İzmir’de daha fazla zaman geçirmesini, daha fazla noktayı ziyaret etmesini ve kentimizden memnun ayrılmasını nasıl sağlayacağımızı konuşmalıyız.”
“TURİST BİZİM MİSAFİRİMİZDİR”
Kruvaziyer gemilerinden inen turistlerin İzmir’de ilk temas ettiği meslek gruplarından birinin taksiciler olduğuna dikkat çeken Erkan Özkan, taksi esnafının taşıdığı sorumluluğun farkında olduğunu söyledi.
Başkan Erkan Özkan, “Biz turistimizi sadece bir müşteri olarak görmüyoruz. O, İzmir’in misafiridir. Taksici esnafımız kimi zaman turistin bu şehirde konuştuğu ilk kişidir. Dolayısıyla esnafımız yalnızca bir yolcuyu bir noktadan diğerine taşımıyor; aynı zamanda İzmir’i temsil ediyor. Biz de odamız olarak bunun bilinciyle hareket ediyoruz” dedi.
“SUÇLAMAK YERİNE ORTAK ÇÖZÜM ÜRETMELİYİZ”
Kemeraltı esnafı ve turizm sektörünün temsilcileriyle her türlü görüşmeye açık olduklarını belirten Başkan Erkan Özkan, tartışmaların karşılıklı suçlamalar yerine çözüm odaklı yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Erkan Özkan, “Park sorunumuzu konuşalım. Efes'teki bekleme alanlarını konuşalım. Kruvaziyer turistlerinin şehir içerisinde daha rahat hareket etmesini konuşalım. Kemeraltı'na daha fazla turist nasıl götürebileceğimizi konuşalım. Taksi esnafımızın hizmet kalitesini daha da nasıl yükseltebileceğimizi konuşalım. Bunların hepsine varız. Çünkü ortak paydamız İzmir” ifadelerini kullandı.
“BİZİM TARİFEMİZ DE HESABIMIZ DA AÇIK”
Başkan Erkan Özkan açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bizim tarifemiz açık, hesabımız açık, kapımız açık. Bir tek turistimizin dahi mağdur edilmesine müsaade etmeyiz. Yanlış yapan varsa gereğini yaparız. Ancak turistimizi Efes’e götüren, saatlerce bekleyen, park yeri bulmak için uğraşan, o süre boyunca başka iş alamayan taksi esnafımızın emeğinin de görülmesini istiyoruz. Dünyanın önemli turizm merkezlerinde, yanı başımızdaki Yunan adalarında benzer uygulamalar yapılıyor. Çünkü turist açısından en önemli konulardan biri güven ve ödeyeceği bedeli önceden bilmektir.
Bizim amacımız turistten fazla para almak değil. Turistimizin kaliteli, güvenli ve şeffaf bir hizmet almasını sağlarken taksici esnafımızın emeğini de korumaktır. Kemeraltı esnafımızla taksi esnafımızı karşı karşıya getirmek kimseye fayda sağlamaz. Biz aynı şehrin insanlarıyız, aynı turiste hizmet ediyoruz, aynı İzmir için çalışıyoruz. Gelin birbirimizi suçlamak yerine sorunları birlikte çözelim. Park sorununu çözelim, bekleme alanlarını düzenleyelim, turistin Kemeraltı’na, Efes’e ve İzmir’in bütün güzelliklerine daha kolay ulaşmasını sağlayalım. Çünkü İzmir hepimizin; turist de hepimizin misafiridir.”